previous pauseresume next

عفونت دستگاه ادراري

عارضه شایع بارداری هستند که ۱۰ تا ۱۵ درصد زنان به آن مبتلا می شوند. در واقع طی حاملگی دستگاه ادراری از نظر عملکرد و ساختمان تغییرات قابل ملاحظه ای پیدا می کند که زمینه ساز عفونت بیشتر می شود.
این تغییرات شامل موارد زیر می شود: افزایش خفیف اندازه کلیه، افزایش جریان خون کلیه به میزان
۴۰ درصد، گشاد شدن لگنچه های کلیه و حالب در حاملگی، کاهش حرکات حالب. بنا بر گفته های وی این عوامل در حاملگی منجر به رکود و تجمع ادرار میشوند که خود باعث رشد بیشتر باکتری و بروز عفونت طی حاملگی میشود. قابل ذکر است علاوه بر موارد عنوان شده قند در ادرار به عنوان عامل موثر دیگری است که می تواند زمینه ساز عفونت و رشد باکتری شود.

عفونت های دستگاه ادراری در بارداری به سه صورت قابل مشاهده هستند: ۱- وجود باکتری در ادرار بدون علامت،۲-  عفونت مجاری ادراری تحتانی شامل مثانه و حالب، ۳- عفونت مجاری فوقانی کلیه یا پیلو نفریت.
از میان علل ذکر شده وجود باکتری در ادرار بدون علامت شایع ترین عامل عفونی در حاملگی است اما علت وجود باکتری در ادرار بدون علامت چیست  « باکتری اوری وجود باکتری در ادرار بدون علامت یعنی مقدار قابل ملاحظه ای باکتری در ادرار وجود داشته باشد اما فرد علائم ادراری نظیر سوزش ادرار و تکرر ادرار را نداشته باشد دو تا هفت درصد است و به این عوامل بستگی دارد: تعداد زایمان های قبلی، نژاد، سطوح اجتماعی اقتصادی، سابقه قبلی عفونت های ادراری، فعالیت جنسی و دیابت »

نازایی در باکتری اوری بدون علامت مهمترین نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد برمی گردد به این موضوع که در ادرار زن حامله عفونت و میکروب وجود دارد اما وی علامت خاصی ندارد و تنها راه تشخیص آن دادن آزمایش ادرار توسط زن حامله است. بنابراین از آنجا که تشخیص باکتری اوری بدون علامت با کشت ادرار است باید در اولین ویزیت به بیماران تاکید شود که آزمایش ادرار را انجام دهند و پیگیر جواب آن باشند. اگر در یک نمونه ادراری بیش از ۱۰۵ باکتری موجود باشد تشخیص باکتری اوری بدون علامت گذاشته می شود. با توجه به شیوع بالای عفونت در زنان حامله توصیه می شود درمان آنتی بیوتیکی را جدی بگیرند.
 عدم درمان قطعی باکتری اوری بدون علامت باعث ایجاد عوارض زیر می شود: عفونت حاد کلیه یا پیلونفریت، زایمان زودرس یا پیش از موعد، تولد نوزاد با وزن کم، افزایش فشار خون حاملگی و آنمی یا کم خونی در مادر و جنین.میزان عود عفونت حدود
۳۰ درصد است بنابراین حدود یک تا دو هفته بعد از قطع درمان باید آزمایش ادراری U-A  ، U-C تکرار شود و اگر عفونت عود کرد باید درمان تا سه هفته بعد ادامه یافته و در صورت عودهای مکرر و عفونت پایدار مصرف دارو تحت نظر پزشک تا آخر حاملگی ادامه یابد از دیگر عفونت های سیستم ادراری در حاملگی درگیری مثانه و حالب است که علائم آن شامل سوزش و تکرر ادرار و به میزان کمتر تب و لرز است که البته درمان آن مشابه باکتری اوری بدون علامت است . عفونت کلیه و یا پیلونفریت در یک تا دو درصد زنان حامله رخ می دهد. شروع عفونت کلیه ناگهانی بوده و با تب و لرز و درد ناحیه پهلوها ، بی اشتهایی، تهوع و استفراغ همراه است.
عفونت کلیه ممکن است با بیماری های زیر اشتباه گرفته شود: دردهای زایمانی labor Pain، عفونت مایع آمینون کیسه آب، آپاندیسیت، جدا شدگی زودرس جفت، تومور عضلات میوم رحم و عفونت پوشش داخلی رحم.»

توصیه های پیشگیری کننده :
نوشیدن شش تا هشت لیوان آب در هر روز، شیرین نکردن نوشیدنی های معمول، کاهش دادن مصرف چای، قهوه، آب میوه شیرین، الکل، مصرف ویتامین ث به میزان
۲۵۰ تا۵۰۰ میلی گرم در روز ، عدم

نگهداری ادرار در مثانه و به موقع ادرار کردن، ادرار کردن قبل و بعد از نزدیکی کردن، عدم نزدیکی در هنگام وجود عفونت ادراری، تمیز کردن دستگاه تناسلی خارجی پس از ادرار کردن از جلو به عقب، عدم مصرف صابون های قوی آنتی سپتیک، اسپری و پودر، عوض کردن به موقع لباس های زیر، عدم استفاده از لباس های تنگ و پلاستیکی، مصرف مرتب و مداوم داروهای تجویزی و انجام به موقع آزمایشات ادراری، نماندن بیش از ۳۰ دقیقه در حمام یا وان هنگام حمام کردن.

 

توصیه های تغذیه ای در عفونت مجاری ادراری

عفونت مجاری ادراری به واسطه ی باکتری ها ایجاد می شود و البته باکتری می تواند هر بخشی از دستگاه ادراری را آلوده سازد . برای درمان این عفونت باید باکتری ها از بین بروند و به این منظور باید مصرف غذاهای اسیدی زیاد شود، زیرا محیط اسیدی باکتری های مُضر را از بین می برد.

از مهم ترین علایم این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

*  درد یا سوزش به هنگام دفع ادرار   * تکرر ادرا    *  وجود خون در ادرار  *  درد در قسمت زیر شکم *  تب

 

از عوامل خطر به وجود آمدن عفونت مجاری ادراری، می توان دیابت، بارداری، باکتری اشریشیاکلی، استفاده از محصولات قوی پاک کننده پوست،  مصرف زیاد آنتی بیوتیک ها و انسداد مجاری ادراری به دلیل تومور یا توده بدخیم را نام برد.

درمان

برای درمان، از چندین نوع آنتی بیوتیک معمولاً به مدت ۷ تا ۱۰ روز استفاده می شود که به دستور پزشک معالج صورت می گیرد، ولی درمان های جایگزین هم می توانند به بهبود علایم کمک کنند.  مهم ترین توصیه های تغذیه ای که در این رابطه می توان به آن ها اشاره نمود، عبارت هستند از:

* در طول روز، زیاد مایعات بنوشید. از مصرف نوشیدنی های شیرین و آب میوه های شیرین شده پرهیز کنید. میزان توصیه شده ۶ تا ۸ لیوان آب تصفیه شده در روز است.

* عصاره ی قره قاط و زغال اخته به دلیل داشتن پروآنتوسیانیدین، پیوستن باکتری ها به بافت مثانه را مهار می کنند. نوشیدن آب قره قاط شیرین نشده به طور منظم به کاهش خطر عفونت مجاری ادراری کمک می کند، اما دقت داشته باشید که نوشیدن این عصاره ها عفونت ادراری را درمان نخواهد کرد. پس اگر دارای علایم عفونت ادراری هستید، باید به پزشک مراجعه کنید و آنتی بیوتیک دریافت نمایید.

*  سعی کنید مصرف آلرژن ها، نگه دارنده ها و افزودنی های غذایی را کاهش دهید.

*  مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان مثل میوه هایی چون زغال اخته، گیلاس و سبزیجاتی مانند کدو حلوایی و گوجه فرنگی را بیشتر مصرف کنید.

*  مواد غذایی حاوی فیبر مثل لوبیا، جو، ریشه ی سبزیجات مثل سیب زمینی و دانه پسیلیوم را بیشتر مصرف کنید.

*  از مصرف زیاد مواد غذایی تصفیه شده مانند نان سفید، پاستا و به ویژه شکر اجتناب کنید.

*  گوشت قرمز را کمتر استفاده کنید و بیشتر از ماهی ها، سویا و لوبیاها به عنوان منبع پروتئین مصرف کنید.

*  روغن های پخت و پز سالم مثل روغن زیتون یا روغن سبزیجات را مصرف نمایید.

*  مصرف اسیدهای چرب ترانس را در رژیم غذایی خود کاهش دهید یا در صورت امکان آن ها را حذف کنید؛ این نوع اسیدهای چرب معمولا در مواد غذایی پخته شده در صنایع غذایی مثل کلوچه ها، کراکرها، سیب زمینی سرخ کرده، مواد غذایی فرآوری شده و مارگارین، وجود دارند.

*  از مصرف قهوه و سایر محرک ها مانند الکل و تنباکو ، چاي غليظ پرهیز نمایید.

*  حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی به مدت ۵ روز در هفته داشته باشید.

*  برخی کمبودهای تغذیه ای نیز ممکن است زمینه ساز ایجاد عفونت مجاری ادراری باشند، به همین دلیل، دریافت این ریز مغذی ها به مقدار مورد نیاز و حتی به صورت مکمل می تواند کمک زیادی به بهبود بیماری نماید.

این مکمل های پیشنهادی شامل موارد زیر هستند:

 

- مصرف روزانه مولتی ویتامین شامل آنتی اکسیدان هایی چون ویتامین های C، A ، E و ب کمپلکس و ریز مغذی هایی چون منیزیم، کلسیم، روی و سلنیوم

- مصرف روزانه ویتامین C یا منابع غذایی آن به عنوان یک آنتی اکسیدان و تقویت کننده سیستم ایمنی. ویتامین C رشد باکتری اشریشیاکلی را که مهم ترین عامل ایجاد عفونت مجاری ادراری است، مهار می کند. به علاوه مکمل یاری با ویتامین C، منجر به افزایش اسیدیته ادرار می گردد که محیطی ناامن برای رشد باکتری ها است؛ در تحقیقی در میان زنان بارداری که مکمل ویتامین C دریافت می کردند، نشان داده شد که ابتلا به عفونت مجاری ادراری در آن ها ۵۶ درصد کمتر از گروهی است که مکمل دریافت نکرده اند. این ریزمغزی ها را میتوان با مصرف انواع میوه و سبزیجات تامین نمود

 

*  مصرف اسیدهای چرب امگا ۳ مثل روغن ماهی و یا کپسول امگا۳ که به کاهش التهاب کمک می کنند و سلامت عمومی را بهبود می بخشند هم مفید است. ماهی ها نیز منابع خوبی هستند.

*  مصرف بسیاری از دانه ها و غلات و سبوس برنج برای سلامت کلیه در این بیماری مفید است.

*  عصاره ی گریپ فروت به دلیل خاصیت ضد باکتری، ضد قارچ و فعالیت ضد ویروسی مفید است.

*  مصرف چای سبز به علت خاصیت آنتی آکسیدانی، ضد سرطانی و اثرات ایمنی توصیه می شود.

*  کاهش دریافت چربی در رژیم غذایی، سیستم ایمنی را تحریک می کند و به همین دلیل نیز در زمان عفونت حاد، کاهش دریافت چربی پیشنهاد می شود.

 

به طور کلی مصرف مواد غذایی غنی از آنتی اکسیدان ها، ویتامین ها و فیبر رژیمی به علت توانایی آن ها در پیشگیری از عفونت مجاری ادراری، در زنانی که مستعد ابتلا به عفونت هستند توصیه می شود. 

تماس با ما

شهرضا - خيابان صاحب الزمان - بيمارستان صاحب الزمان (عج)

 Email: sal-zaman-stat@sim.mui.ac.ir

ارتباط با ما

بيمارستان اميرالمومنين(ع) شهرضا

كد پستي : ۸۶۱۷۷۴۳۱۱۱ 

Email: shahreza_hos@mui.ac.ir

پيامك: ۱۰۰۰۳۱۱۳۲۱۳۲۱۵۴۵۴